Αύξηση διαζυγίων μετά τις διακοπές – Μύθος ή Αλήθεια;

Όλοι μας γνωρίζουμε,  λίγο-πολύ, την έννοια της ρουτίνας στην καθημερινότητα, σωστά;

Η ρουτίνα στη ρίζα της αποτελεί παράγοντα ασφάλειας, μία από τις ισχυρότερες και θεμελιώδεις ανάγκες του ανθρώπου, σύμφωνα με τον αμερικανό κοινωνικό ψυχολόγο Abraham Maslow.  Πρόκειται για μία από τις πιο πρώιμες νευροβιολογικά ανάγκες του ανθρώπου στην ιστορία, έπειτα από τις βιολογικές ανάγκες (σίτιση, νερό, σεξ).

Θυμηθείτε τα βρέφη.. η ύπαρξη σταθερής και αμετάκλητης ρουτίνας είναι εκείνη που τα ηρεμεί και αναπτύσσονται εξελικτικά με ομαλούς ή ταχύτερους ρυθμούς, συγκριτικά με όσα βιώνουν μία ταραγμένη καθημερινότητα αναφορικά με την κάλυψη των βιολογικών τους αναγκών.  Αυτή η πρωταρχική ανάγκη υπάρχει σε όλους μας, και στην ενήλικη ζωή, και με κάποιον τρόπο ο καθένας μας έχει διαμορφώσει την δική του ρουτίνα, το δικό του σύστημα μέσα στο οποίο αισθανόμαστε ασφαλής.

Η ρουτίνα που μας απομακρύνει

Ειδικότερα σε περιόδους χρόνιας κοινωνικό-οικονομικής αστάθειας, όπως συμβαίνει στη χώρα μας  ή ανάγκη της ρουτίνας γίνεται πολύ πιο έντονη αντανακλαστικά, με χαμηλότερα περιθώρια ψυχικής ανθεκτικότητας και αντίληψης στις σχεσιακές μας ανάγκες αλλά και των άλλων, καθώς μοιάζουν να υπολείπονται σημασίας και επομένως δεν φαίνεται να είναι προτεραιότητα.

Πώς, όμως, η ρουτίνα συνδέεται με τις σχέσεις μας και πως μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο διαζύγιο;  

Είναι σαφώς απαραίτητο να έχουμε τη δουλειά μας, την καθημερινότητά μας, να γνωρίζουμε πότε θα φάμε, πότε θα κοιμηθούμε, πότε θα δούμε τα παιδιά, πότε θα συζητήσουμε για τις υποχρεώσεις, λογαριασμούς και άλλα, έτσι ώστε να είναι όλα ‘τακτοποιημένα και νοικοκυρεμένα’ και τελικά να είμαστε, τι άλλο;… ασφαλείς!

Αυτός ο επαναλαμβανόμενος κύκλος αγωνίας να συντηρήσουμε την ασφάλεια μας για να συνεχίσουμε να είμαστε λειτουργικοί στην καθημερινότητα μας όπως την γνωρίζουμε, δημιουργεί, χωρίς να το αντιληφθούμε πολλές φορές, αποστάσεις.  Χανόμαστε, ακόμα και αν ζούμε μαζί, μεγαλώνουμε και αλλάζουμε χωρίς να ξανασυστηνόμαστε με τον σύντροφο μας, λειτουργούμε σχεδόν μηχανικά, ή άλλα θέματα μας απασχολούν ως «σημαντικά» και σε αυτά αφιερώνουμε τον όσο χρόνο μας απομένει.

Εξιδανίκευση

Έτσι, λοιπόν, η περίοδος των διακοπών εξιδανικεύεται, και αυτό σημαίνει πως οι προσδοκίες μας για χαλάρωση και επανασύνδεση με τον σύντροφό μας είναι ιδιαίτερα υψηλές.  Περιμένουμε να ανανεωθούμε, να ξεκουραστούμε, να διασκεδάσουμε, να ξεχάσουμε τις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Στις περιπτώσεις, δε που ήδη υπάρχουν συγκρουσιακά στοιχεία στη σχέση που διαρκώς μετατίθενται για «αύριο», «αργότερα», « όταν θα έχουμε χρόνο», η περίοδος των διακοπών σε συνδυασμό με την εξιδανίκευση αποτελούν τους ιδανικούς παράγοντες στην εξίσωση για να οδηγήσουν σε έντονη ρήξη, και πολλές φορές σε διαζύγιο.  

Απογοητευόμαστε όχι μόνον γιατί δεν ζήσαμε αυτό που περιμέναμε αλλά επειδή το βρήκαμε ακόμα χειρότερο από όσο νομίζαμε. Απαιτήσεις, , φόβος, θυμός, απελπισία προλαβαίνουν να μας πλημμυρίσουν με το αίσθημα του αβοήθητου και φυσικά κάπου εκεί οι διακοπές τελειώνουν, άδοξα. Αισθανόμαστε πως δεν μας καταλαβαίνουν, πως είμαστε παραμελημένοι, πως ζητάνε πολλά από εμάς, πως φταίει ο άλλος για όσα περνάμε και τελικά πιστεύουμε πως απλά… δεν ταιριάζουμε τώρα πια.

Πρόκειται, λοιπόν, για μία αλήθεια.  Η περίοδος κυρίως μετά τις διακοπές ,όπως φαίνεται και σε επιστημονικές έρευνες  αλλά και από τα πρακτικά αιτήσεων στα δικαστήρια, είναι χαρακτηριστική στις αιτήσεις διαζυγίων.  

Σύνδρομο Διαζυγίου Μετα-Διακοπών  

Μάλιστα, από κάποιους ερευνητές έχει χαρακτηριστεί και ως Σύνδρομο Διαζυγίου Μετα-Διακοπών (Post-Vacation Divorce Syndrome*), με χαρακτηριστικούς τους μήνες που ακολουθούν έπειτα από τους δημοφιλέστερους μήνες διακοπών, ανά χώρα.  Σε καμία περίπτωση δεν αναφέρεται ο όρος στις διακοπές αυτές καθαυτές, αλλά στις προσδοκίες μας για αυτές, στην πρωθύστερη παρατεταμένη αποσύνθεση της σχέσης λόγω έλλειψης φροντίδας, την σταδιακή αποσύνδεση από τον σύντροφο μας και τον δεσμό μας, αλλά και αρκετούς κοινωνικούς παράγοντες, που παγκοσμίως παρατηρείται να αυξάνουν το φαινόμενο των διαζυγίων.

Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε πως η σχέση μας με τον άνθρωπό μας χρειάζεται καθημερινή φροντίδα και «πότισμα», να εξασφαλίζουμε τον χρόνο για αυτό, να δεσμευόμαστε πως θα ακούσουμε τον άνθρωπό μας, να συζητάμε, να διαπραγματευόμαστε, να συμφωνούμε σε αποφάσεις που συμπεριλαμβάνουν μέρος και από τους δύο μας, να βοηθάμε τον σύντροφό μας να μας καταλάβει, να μην υποθέτουμε πως θα έπρεπε από μόνος του να γνωρίζει για εμάς, αποποιούμενοι την ευθύνη μας.  Η «τεχνική του χαλιού», για όσα αποφεύγουμε και για όσα μπορεί να ενοχλήσουν την ασφάλεια της ρουτίνας μας, μπορεί μόνον να μας στερήσει την χαρά της ζύμωσης, της εξέλιξης της δικής μας, του συντρόφου μας και της σχέσης μας.

*Korstanje, M., & George, B. (2015). Post-Vacation Divorce Syndrome: Are Holidays Leading to Divorces?. Turismo y Desarrollo Local, (19).

Μισελίνα Λεμησίου-Ψυχολόγος