Ειδικότερα, ο Νίκος Δένδιας μιλώντας από το στρατόπεδο της 79 ΑΔΤΕ, ξεκαθάρισε ότι «ουδένα απειλεί η Ελλάδα. Η χώρα μας δεν έχει εκφράσει αναθεωρητικό λόγο για οποιοδήποτε γείτονάς της και δεν έχει καταγράψει οποιαδήποτε εδαφική διεκδίκηση, πόσο μάλλον δεν έχει εκπέμψει απειλή πολέμου».
Στη συνέχεια, ο Υπουργός συμπλήρωσε πως «όμως από την άλλη, η χώρα μας είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματά της όπως είναι είναι η συνταγματική υποχρέωση των Ενόπλων Δυνάμεων».
«Έτσι αυτές τις άγιες ημέρες εκπέμπουμε μήνυμα εθνικής αυτοπεποίθησης απέναντι στις επόμενες γενιές» κατέληξε στη δήλωσή του ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Όπως σημειώνει, δε, σε ανάρτησή του στο Χ «αντάλλαξα ευχές για τις άγιες ημέρες των Χριστουγέννων με τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που διασφαλίζουν την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Πατρίδας μας. Τους εξέφρασα την ευγνωμοσύνη της ελληνικής κοινωνίας για το έργο το οποίο επιτελούν οι γυναίκες και οι άντρες των Ενόπλων Δυνάμεων».
Στη Σάμο, όπου επισκέφθηκα την έδρα της 79 ΑΔΤΕ και αντάλλαξα ευχές για τις άγιες ημέρες των Χριστουγέννων με τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που διασφαλίζουν την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Πατρίδας μας. Τους εξέφρασα την… pic.twitter.com/MDCdn8CwKo
— Nikos Dendias (@NikosDendias) December 26, 2025
Προκλητικοί για ακόμη μία φορά οι Τούρκοι: «Νόμιμες» οι παραβιάσεις στο FIR Αθηνών – Έμμεση απειλή για την Κύπρο
Σε νέα προκλητική κίνηση προχώρησε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, με αφορμή την πρόσφατη τριμερή σύνοδο Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Η Άγκυρα υιοθετεί αναθεωρητική ρητορική, επιχειρώντας να επιβάλει τη λογική των «σφαιρών επιρροής» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αν και η ανακοίνωση ισχυρίζεται πως η συνεργασία αυτή «δεν αποτελεί απειλή», το περιεχόμενό της αποκαλύπτει μια δύναμη που επιδιώκει να αποκτήσει λόγο στις στρατηγικές επιλογές τρίτων χωρών.
Ωστόσο, η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ, ως κυρίαρχα κράτη, έχουν το δικαίωμα –βάσει του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ– να αναπτύσσουν συνεργασίες που προάγουν την περιφερειακή ασφάλεια.
Η απαίτηση αναπροσαρμογής των διεθνών σχέσεων με γνώμονα τη «δική της ανοχή», παραπέμπει σε πρακτικές επιβολής.
Το «γκριζάρισμα» του Αιγαίου και του FIR Αθηνών
Στο πεδίο του Αιγαίου, η Άγκυρα επαναφέρει την πάγια θέση της περί «διεθνούς εναέριου χώρου», επιχειρώντας να νομιμοποιήσει τις παραβιάσεις και την περιφρόνηση των κανόνων του ICAO.
Αποδίδοντας την ένταση σε δήθεν «ελληνική ασυνέπεια», μετατρέπει ένα σαφές νομικό πλαίσιο σε εργαλείο πολιτικής πίεσης. Στην πράξη, αμφισβητεί το FIR Αθηνών, διατηρώντας περιθώριο στρατιωτικής κλιμάκωσης και βαφτίζοντας την αυθαιρεσία ως «νόμιμη δραστηριότητα».
Η Κύπρος ως μοχλός πίεσης
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο της Τουρκίας ως «εγγυήτριας δύναμης» για το ψευδοκράτος. Η διατύπωση ότι «δεν θα διστάσει να ασκήσει τα δικαιώματά της» λειτουργεί ως υπενθύμιση στρατιωτικής ισχύος προς τη Λευκωσία.
Σε περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής κινητικότητας, η Τουρκία χρησιμοποιεί το Κυπριακό ως μοχλό πίεσης, επιδιώκοντας να εμποδίσει περιφερειακές συνεργασίες στις οποίες δεν έχει τον πρώτο λόγο.
Παρά τις αναφορές σε «ήρεμα νερά», η ανακοίνωση επιβεβαιώνει ότι η τουρκική στρατηγική παραμένει αναθεωρητική, με αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και διεθνώς κατοχυρωμένων αρμοδιοτήτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας
«Η εν λόγω πρωτοβουλία δεν συνιστά, από στρατιωτικής άποψης, απειλή κατά της Τουρκίας. Η Τουρκία συνεχίζει με αποφασιστικότητα τη στάση της υπέρ της διατήρησης της σταθερότητας στην περιοχή και της συνέχισης του διαλόγου.
Οι δηλώσεις του Ισραήλ που στρέφονται κατά της Τουρκίας, καθώς και ρητορικές που ενδέχεται να αυξήσουν την ένταση στην περιοχή, δεν έχουν καμία βάση στο πεδίο ούτε στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Η χώρα μας τάσσεται υπέρ του εποικοδομητικού διαλόγου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο στη βάση της συμμαχίας στο ΝΑΤΟ, ωστόσο πρέπει να είναι γνωστό ότι ενέργειες που αντίκεινται στο πνεύμα της συμμαχίας δεν μπορούν να αλλάξουν την κατάσταση επί του πεδίου.
Η στάση της Τουρκίας όσον αφορά την ασφάλεια και τα δικαιώματα της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» είναι σαφής και αμετάβλητη. Η Τουρκία δεν έχει μέχρι σήμερα διστάσει να ασκήσει τις αρμοδιότητες που της παρέχει το καθεστώς της εγγυήτριας δύναμης και δεν θα διστάσει ούτε στο μέλλον.
Συνολικά, η πλευρά που αυξάνει την ένταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι η Τουρκία, αλλά οι αποκλειστικές και μονομερείς ενέργειες και οι προσεγγίσεις που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα. Η Τουρκία υποστηρίζει τη διαμόρφωση της περιοχής ως ζώνης συνεργασίας και σταθερότητας και όχι ως πεδίου σύγκρουσης».
«Οι πτήσεις στο Αιγαίο πραγματοποιούνται σε διεθνή εναέριο χώρο»
Στην ανακοίνωση γίνεται αναφορά στις παραβιάσεις εναέριου χώρου της Ελλάδας: «στη βάση των ισχυρισμών περί παραβίασης εναέριου χώρου βρίσκεται η ασυνέπεια της Ελλάδας στην προσέγγισή της όσον αφορά τα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο, μια προσέγγιση χωρίς ιστορικό ή διεθνές προηγούμενο. Οι πτήσεις που πραγματοποιεί η χώρα μας στο Αιγαίο λαμβάνουν χώρα σε διεθνή εναέριο χώρο. Η Τουρκία επιδιώκει την επίλυση όλων των διαφορών με την Ελλάδα μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, της αμοιβαίας καλής θέλησης και των σχέσεων καλής γειτονίας, με ειρηνικά μέσα».
Τι πραγματικά είναι το FIR Αθηνών
Το FIR (Flight Information Region) αποτελεί περιοχή ευθύνης για την παροχή υπηρεσιών ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας, όπως αυτή καθορίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO). Το FIR Αθηνών ανατέθηκε στην Ελλάδα το 1952 και επιβεβαιώθηκε το 1958, στο πλαίσιο διεθνούς συμφωνίας, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου.
Πρόκειται για αρμοδιότητα διαχείρισης και ελέγχου της ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας, όχι για άσκηση εθνικής κυριαρχίας. Το FIR Αθηνών εκτείνεται σε διεθνή εναέριο χώρο και δεν ταυτίζεται με τα ελληνικά χωρικά ύδατα ή τον εθνικό εναέριο χώρο. Ωστόσο, λόγω της συνολικής εικόνας της εναέριας δραστηριότητας στο Αιγαίο, αποκτά γεωπολιτική σημασία.
Η τουρκική αμφισβήτηση και η κατάθεση σχεδίων πτήσης
Η Τουρκία, εδώ και δεκαετίες, αρνείται συστηματικά να καταθέτει σχέδια πτήσης για στρατιωτικά της αεροσκάφη που εισέρχονται στο FIR Αθηνών. Η στάση αυτή δεν είναι αποτέλεσμα τεχνικής διαφωνίας, αλλά συνειδητή πολιτική επιλογή.
Τυπικά, η Άγκυρα επικαλείται τη Σύμβαση του Σικάγο του 1944, που εξαιρεί τα κρατικά και στρατιωτικά αεροσκάφη από ρυθμίσεις της πολιτικής αεροπορίας. Στην πράξη, οι κανόνες και οι πρακτικές του ICAO προβλέπουν ότι, για λόγους ασφάλειας της γενικής εναέριας κυκλοφορίας, ακόμη και τα στρατιωτικά αεροσκάφη οφείλουν να συμμορφώνονται με τις διαδικασίες του κράτους που έχει την ευθύνη του FIR.
Η ελληνική θέση δεν στηρίζεται σε αξίωση κυριαρχίας, αλλά στην ανάγκη αποφυγής επικίνδυνων καταστάσεων στον αέρα. Η μη κατάθεση σχεδίων πτήσης δημιουργεί «τυφλά σημεία» στην εικόνα της εναέριας κυκλοφορίας και αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων, ιδίως σε περιοχές με αυξημένη πολιτική και στρατιωτική δραστηριότητα.
Η ελληνική απάντηση για τη Σύμβαση του Σικάγο
Η Αθήνα επισημαίνει ότι, παρότι η Σύμβαση του Σικάγο του 1944 προβλέπει εξαιρέσεις, το άρθρο 3(δ) επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε τα κρατικά και στρατιωτικά αεροσκάφη να μην θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της πολιτικής εναέριας κυκλοφορίας.
Σε περιοχή όπως το Αιγαίο, με ιδιαίτερα πυκνή πολιτική αεροπορική δραστηριότητα και περιορισμένο εναέριο χώρο, η μη κατάθεση σχεδίων πτήσης από στρατιωτικά αεροσκάφη αποτελεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας πτήσεων.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική πλευρά τονίζει ότι η άρνηση συμμόρφωσης με τις διαδικασίες του FIR δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως «διεθνής εναέριος χώρος», καθώς δημιουργεί επικίνδυνα κενά στην εικόνα εναέριας κυκλοφορίας και υπονομεύει το πλαίσιο ασφάλειας που έχει θεσπίσει η διεθνής κοινότητα.
Γιατί το FIR Αθηνών παραμένει κομβικό
Το FIR Αθηνών αποτελεί βασικό μηχανισμό για την προβλεψιμότητα και την ασφάλεια στο Αιγαίο. Η διαχείρισή του από την Ελλάδα δεν είναι προνόμιο, αλλά διεθνής υποχρέωση. Κάθε προσπάθεια αμφισβήτησής του δεν πλήττει μόνο την Αθήνα, αλλά το σύστημα κανόνων που διέπει την εναέρια κυκλοφορία σε μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές της Ευρώπης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η τουρκική ρητορική περί «διαλόγου» και «σταθερότητας» έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική της. Το FIR Αθηνών δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά στοιχείο διεθνούς τάξης και ασφάλειας, που δοκιμάζεται κάθε φορά που αντιμετωπίζεται ως εργαλείο πίεσης και όχι ως κοινός κανόνας.